Dziś, 12 sierpnia 2026, Księżyc na chwilę zasłania Słońce — to całkowite zaćmienie Słońca, jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych, jakie można obserwować z Ziemi. Pas całkowitego zaćmienia (miejsca, z których Słońce znika w pełni) przechodzi dziś przez Grenlandię, Islandię i północną Hiszpanię. Częściowe zaćmienie — kiedy Księżyc zasłania tylko fragment tarczy Słońca — widoczne jest w znacznej części Europy, północnej Afryki i wschodniej Ameryki Północnej.
Dlaczego to się dzieje właśnie dziś
Zaćmienie Słońca może wystąpić wyłącznie podczas nowiu — kiedy Księżyc znajduje się dokładnie między Ziemią a Słońcem. Nasz Kalendarz księżycowy pokazuje dziś właśnie nów, co nie jest przypadkiem — to dokładnie ten sam moment w cyklu. Zaćmienia nie zdarzają się jednak przy każdym nowiu, bo orbita Księżyca jest lekko nachylona względem orbity Ziemi — Księżyc, Ziemia i Słońce muszą ustawić się w niemal idealnej linii, co zdarza się tylko kilka razy w roku.
Częściowe czy całkowite?
Jeśli nie jesteś dziś w wąskim pasie totalności (Grenlandia, Islandia, północna Hiszpania), z Twojej lokalizacji zaćmienie będzie prawdopodobnie częściowe — Księżyc zasłoni tylko część tarczy Słońca, które przez chwilę przypomina sierp. Dokładny procent zasłonięcia i godzina zależą od Twojej lokalizacji geograficznej.
Jak bezpiecznie obserwować
Nigdy nie patrz bezpośrednio na Słońce — ani gołym okiem, ani przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne, ani przez aparat czy teleskop bez odpowiedniego filtra. Nawet podczas częściowego zaćmienia widoczna część tarczy Słońca emituje wystarczająco dużo promieniowania, żeby trwale uszkodzić wzrok. Bezpieczne obserwowanie wymaga certyfikowanych okularów do zaćmień (norma ISO 12312-2) albo pośrednich metod, jak rzutowanie obrazu Słońca przez otwór w kartce papieru.
Chcesz zobaczyć, jak dziś ustawione są Ziemia, Księżyc i Słońce? Zajrzyj do naszego animowanego modelu Układu Słonecznego 3D albo sprawdź dzisiejszą fazę w Kalendarzu księżycowym.